PROOF OF GENIUS #01 — SAMENLEVING Een paar seconden die online haat doorbreken

In één oogopslag

Maker	Lanxiang Vermeulen, UX-designer [REDACTIE: opleiding en studiejaar bevestigen]
Project	Lucid — interventie tegen online haat onder jongeren
Het probleem	Online haat wordt vaak in een impuls verstuurd; blokkeren en straffen werken achteraf, niet op het moment zelf
De oplossing	Een ingebouwde vertraging van enkele seconden waarin de afzender zijn eigen bericht opnieuw ziet — vóór verzending
Erkenning	Winnaar Golden Dot Award

 

Het probleem: haat op impulssnelheid

Online haat onder jongeren is geen randverschijnsel, en de gangbare antwoorden — berichten blokkeren, gebruikers straffen — grijpen pas in als het kwaad al is geschied. Bovendien vechten ze tegen de architectuur van de platforms zelf: vrijwel alle technologie is ontworpen om snelheid te maximaliseren. Typen, versturen, door. Precies in die snelheid schuilt het probleem: het haatbericht is vaak geen weloverwogen daad, maar een impuls.

De aanpak: niet straffen, maar begrijpen

Vermeulen begon niet bij een oplossing, maar bij gedrag. Observeren, gesprekken voeren, twijfel toelaten — in haar woorden ontstaan goede ideeën zelden onder tijdsdruk of door eindeloos nieuwe output te genereren. En vóór de vraag of iets gebouwd kán worden, stelt ze de vraag of het gebouwd móét worden.

Die houding komt voort uit haar kijk op het vak: ‚Een slecht ontwerp is niet alleen onhandig. Het kan mensen frustreren, uitsluiten of zelfs schade veroorzaken.’ Goed ontwerp vraagt volgens haar niet alleen om technische kennis, maar vooral om empathie — ‚niet met de gemiddelde gebruiker, maar juist ook met degene die vaak wordt vergeten.’

De oplossing: Lucid — vertraging als interventie

Waar veel technologie snelheid maximaliseert, onderzoekt Lucid de waarde van het omgekeerde. Het creëert een moment van vertraging: een paar seconden waarin iemand opnieuw naar zijn eigen bericht kijkt voordat het de wereld in gaat. ‚Soms is dat genoeg om een impuls te doorbreken.’ Geen blokkade, geen straf, geen moreel vingertje — een pauze.

De ambitie reikt inmiddels verder dan jongeren alleen: online haat is geen leeftijdsgebonden probleem. Vermeulen ziet Lucid het liefst terug als vanzelfsprekend onderdeel van de technologie die miljoenen mensen dagelijks gebruiken.

De impact

Lucid won een Golden Dot Award, en voor Vermeulen betekende de motivatie van de jury meer dan de prijs zelf: “Het mooiste is dat ze begrijpen waar het project eigenlijk over gaat. Niet over een app, maar over de invloed die ontwerp kan hebben op menselijk gedrag.”, aldus docente Sarah Ben Messaoud

De maker: kijken, twijfelen, verantwoordelijkheid nemen

Lanxiang Vermeulen is elf als ze ontdekt dat beelden iets kunnen doen wat woorden soms niet lukt: een foto vertelt een verhaal, een ontwerp stuurt gedrag. Niet veel later begint ze — eigenlijk nog te jong — aan een designopleiding. ‚Vanaf het begin voel ik: dit is wat ik wil doen.’ Die nieuwsgierigheid vormt nog steeds de basis van haar werk als UX-designer: niet de interface staat voorop, maar de mens die ermee moet werken. Waar loopt iemand vast? Wat heeft iemand nodig? En hoe kan technologie ondersteunen zonder zichzelf op de voorgrond te plaatsen?

Over AI kiest ze niet voor enthousiasme of scepsis, maar voor nuance. Transcripties, data-analyse, repetitieve taken: prima hulpmiddel, het geeft ontwerpers tijd voor belangrijker werk. Maar ze ziet een risico dat minder vaak wordt besproken: veel werk dat AI overneemt is precies het werk waarmee jonge ontwerpers leren kijken — observeren, patronen herkennen, interviews uitwerken. ‚Als dat allemaal verdwijnt, hoe leren nieuwe ontwerpers dan nog kijken?’ En fundamenteler: wat doet AI met zelf denken? Ze vertelt over een brainstorm waarin ze urenlang prompts schrijft, honderden suggesties voorbij ziet komen en nergens door overtuigd raakt — tot ze haar laptop dichtklapt en gaat wandelen. Pas daar ontstaat het inzicht. ‚De beste ideeën ontstaan juist als ik even niet achter mijn laptop zit. AI helpt je sneller werken. Maar het denkt niet voor je.’

Het is dezelfde paradox als in Lucid: terwijl technologie steeds sneller wordt, groeit de waarde van vertraging. ‚Alles moet sneller. Maar sneller betekent niet automatisch beter. Technologie is fantastisch — maar alleen als die onze menselijkheid versterkt.’

Waarom dit ertoe doet

Dit is de creatieve sector op haar sterkst: geen extra moderatie-algoritme, maar een gedragsinzicht van een paar seconden dat platforms als Android serieus nemen. Vertragen als ontwerpprincipe — het is bovendien precies het gedachtegoed waar Oddny zelf op bouwt. Wie kijkt, twijfelt en verantwoordelijkheid neemt, verandert technologie van sturend naar ondersteunend.

→ Lees ook: De kunst van het vertragen — op Oddny in Slow News.

→ Werk samen met jong creatief talent: bekijk de Oddny-partnerpropositie.